{"id":37,"date":"2016-12-15T12:24:17","date_gmt":"2016-12-15T11:24:17","guid":{"rendered":"http:\/\/wilk-na-pomorzu.pl\/?p=37"},"modified":"2018-03-06T12:31:23","modified_gmt":"2018-03-06T11:31:23","slug":"wnioski-z-seminarium-zwierzeta-dziko-zyjace-w-srodowisku-uksztaltowanym-przez-czlowieka","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/2016\/12\/15\/wnioski-z-seminarium-zwierzeta-dziko-zyjace-w-srodowisku-uksztaltowanym-przez-czlowieka\/","title":{"rendered":"Wnioski z seminarium \u201eZwierz\u0119ta dziko \u017cyj\u0105ce w \u015brodowisku ukszta\u0142towanym przez cz\u0142owieka\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Wnioski\u00a0<\/strong><strong>z seminarium <\/strong><\/p>\n<p><strong><em>\u201eZwierz\u0119ta dziko \u017cyj\u0105ce w \u015brodowisku ukszta\u0142towanym przez cz\u0142owieka<\/em>\u201d, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w dniu 15 grudnia 2016 r. w Szczecinku. <\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wydarzenie zosta\u0142o zorganizowane z inicjatywy Stowarzyszenia na rzecz Wspierania Bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci <strong>Matecznik<\/strong> we wsp\u00f3\u0142pracy z Regionaln\u0105 Dyrekcj\u0105 Las\u00f3w Pa\u0144stwowych w Szczecinku.<\/p>\n<p>Celem seminarium by\u0142y: wymiana do\u015bwiadcze\u0144 przedstawionych w wyst\u0105pieniach praktyk\u00f3w oraz zdefiniowanie wniosk\u00f3w dotycz\u0105cych problemu grodze\u0144 w lasach i na polach.<\/p>\n<p>Om\u00f3wiono r\u00f3wnie\u017c propozycje dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z zagro\u017ceniem rozprzestrzeniania si\u0119 afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144.<\/p>\n<p>Pocz\u0105wszy od lat siedemdziesi\u0105tych minionego wieku, <strong>w Polsce systematycznie wzrasta liczebno\u015b\u0107 dzikich zwierz\u0105t kopytnych<\/strong>. Stan ten wynika przede wszystkim z powodu stosowania\u00a0 ma\u0142o skutecznych nazrz\u0119dzi gospodarowania populacjami, pomimo dobrze poznanych naukowo i praktycznie mechanizm\u00f3w ich funkcjonowania. Do dalszych przyczyn zaliczy\u0107 trzeba m. in.: zmiany w hodowli i u\u017cytkowaniu drzewostan\u00f3w, intensyfikacj\u0119 produkcji rolnej, nieskuteczno\u015b\u0107 dotychczasowych narz\u0119dzi zarz\u0105dzania populacjami, w tym skr\u00f3cenie okres\u00f3w polowa\u0144, niewykonywanie odstrza\u0142\u00f3w osobnik\u00f3w \u017ce\u0144skich oraz intensywne dokarmianie zwierzyny karm\u0105 pochodzenia rolniczego. Od tego czasu rozpoczyna si\u0119 tak\u017ce ci\u0105g\u0142y rozw\u00f3j rynku polowa\u0144 komercyjnych, tzw. \u201edewizowych\u201d, nie tylko w o\u015brodkach hodowli zwierzyny ale r\u00f3wnie\u017c w wi\u0119kszo\u015bci obwod\u00f3w dzier\u017cawionych.<\/p>\n<p>Tym samym przyrodnicze podstawy zarz\u0105dzania populacjami zwierzyny zosta\u0142y\u00a0 przesuni\u0119te na dalszy plan a zdecydowanie wiod\u0105cymi sta\u0142y si\u0119 priorytety komercyjne, okre\u015blane r\u00f3wnie\u017c jako niezb\u0119dne dla funkcjonowania k\u00f3\u0142 \u0142owieckich i o\u015brodk\u00f3w hodowli zwierzyny, r\u00f3\u017cnych form w\u0142asno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Wyj\u0105tkowo liczne populacje zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych s\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 powstawania ogromnych szk\u00f3d<\/strong>, trudnych do zaakceptowania zar\u00f3wno przez my\u015bliwych, rolnik\u00f3w i le\u015bnik\u00f3w. <strong>W konsekwencji powoduje to powstawanie olbrzymich ogrodzonych powierzchni w lesie i w polu.<\/strong> Grodzenia te oszpecaj\u0105 i zaburzaj\u0105 naturaln\u0105 harmoni\u0119 krajobrazu oraz ograniczaj\u0105 area\u0142 bytowania zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych. Powoduj\u0105 tak\u017ce zmian\u0119 ich tras migracyjnych. <strong>P\u0142oty nie rozwi\u0105zuj\u0105 przyczyny powstawania szk\u00f3d, natomiast tylko przesuwaj\u0105 ten problem na powierzchnie nieogrodzone<\/strong>. Szczeg\u00f3lnie dotyczy to teren\u00f3w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Polski.<\/p>\n<p>Przedstawione poni\u017cej wykresy potwierdzaj\u0105 powy\u017csze stwierdzenia.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W ca\u0142ej Polsce coroczne koszty ochrony lasu przed zwierzyn\u0105 tylko w Lasach Pa\u0144stwowych przekraczaj\u0105 kwot\u0119 150 mln z\u0142, a d\u0142ugo\u015b\u0107 siatki wykorzystanej do grodze\u0144 upraw le\u015bnych i m\u0142odnik\u00f3w przekroczy\u0142a ju\u017c 90\u00a0000 kilometr\u00f3w. Wydatki na wyp\u0142aty odszkodowa\u0144 za szkody w uprawach rolnych w kraju kszta\u0142tuj\u0105 si\u0119 w ostatnich latach w wysoko\u015bci od 57 do 75 mln z\u0142. Kwoty te nale\u017cy co najmniej podwoi\u0107, doliczaj\u0105c koszty zabezpieczania p\u00f3l przed szkodami.<\/p>\n<p>Zdaniem uczestnik\u00f3w seminarium, niezb\u0119dnym wydaje si\u0119 wprowadzenie proponowanych zmian , kt\u00f3re wraz z uzasadnieniem zawarto w za\u0142\u0105czniku do niniejszego pisma.<\/p>\n<p><strong><u>\u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n<p>W imieniu organizator\u00f3w i uczestnik\u00f3w seminarium\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Prezes Stowarzyszenia<\/p>\n<p>Stanis\u0142aw Jachowski<\/p>\n<p><strong><u>\u00a0<\/u><\/strong><\/p>\n<p><u>Za\u0142\u0105czniki:<\/u><\/p>\n<ol>\n<li>Wnioski z seminarium <em>\u201eZwierz\u0119ta dziko \u017cyj\u0105ce w \u015brodowisku ukszta\u0142towanym przez cz\u0142owieka\u201d.<\/em><\/li>\n<li>Uzasadnienie do wniosk\u00f3w z seminarium<em> \u201eZwierz\u0119ta dziko \u017cyj\u0105ce w \u015brodowisku ukszta\u0142towanym przez cz\u0142owieka\u201d.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Wnioski z seminarium<\/strong> :<\/p>\n<p><strong>Cz. I. W kompetencjach Ministra \u015arodowiska<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>W zakresie zarz\u0105dzania populacjami zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych:<\/strong><\/li>\n<li>zlikwidowa\u0107 lub zmodyfikowa\u0107 \u0141owieckie Rejony Hodowlane poprzez dostosowanie ich granic do obszaru dzia\u0142ania nadle\u015bnictwa;<\/li>\n<li>zaniecha\u0107 opracowywania W\u0141PH, a parametry planistyczne dotycz\u0105ce zarz\u0105dzania populacjami wprowadzi\u0107 do Plan\u00f3w Urz\u0105dzenia Lasu (PUL) nadle\u015bnictw;<\/li>\n<li>rozwa\u017cy\u0107 rezygnacj\u0119 z przeprowadzania kosztownych inwentaryzacji zwierzyny, do tej pory\u00a0 stosowanymi metodami;<\/li>\n<li>wysoko\u015b\u0107 odstrza\u0142u zwierzyny oprze\u0107 na dotychczasowym pozyskaniu<br \/>\ni poziomie szk\u00f3d w gospodarce le\u015bnej i rolnej;<\/li>\n<li>wprowadzi\u0107 obowi\u0105zek regulacji liczebno\u015bci zwierz\u0105t \u0142ownych w obszarach park\u00f3w narodowych;<\/li>\n<li>w planowaniu odstrza\u0142u uwzgl\u0119dnia\u0107 rosn\u0105c\u0105 populacj\u0119 wilk\u00f3w, dotyczy to szczeg\u00f3lnie teren\u00f3w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Polski;<\/li>\n<li>zwi\u0119kszy\u0107 w strukturze pozyskania udzia\u0142 osobnik\u00f3w 2-letnich jeleni i danieli (\u0142a\u0144ki nieprowadz\u0105ce i szpicaki) oraz wyd\u0142u\u017cy\u0107 okres odstrza\u0142u przeznaczony dla tej grupy wiekowej;<\/li>\n<li><strong>W zakresie dokarmiania zwierzyny:<\/strong><\/li>\n<li>wprowadzi\u0107 zakaz dokarmiania zwierzyny poza zasadnym dokarmianiem ratunkowym w skrajnie trudnych warunkach atmosferycznych.<\/li>\n<li><strong>W zakresie ewidencji pozyskania dzik\u00f3w:<\/strong><\/li>\n<li>wprowadzi\u0107 obowi\u0105zek ewidencji odstrzelonych dzik\u00f3w wed\u0142ug grup wiekowo-p\u0142ciowych.<\/li>\n<li><strong>W zakresie dzia\u0142a\u0144 w zwi\u0105zku z zagro\u017ceniem rozprzestrzeniania si\u0119 ASF:<\/strong><\/li>\n<li>wprowadzi\u0107 zakaz przemieszcze\u0144 dzik\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 od\u0142awiane w miastach<br \/>\ni innych obszarach niewchodz\u0105cych w sk\u0142ad obwod\u00f3w \u0142owieckich, jako realne zagro\u017cenie rozprzestrzeniania si\u0119 afryka\u0144skiego pomoru \u015bwi\u0144 (ASF); od\u0142owione dziki powinno si\u0119 u\u015bmierca\u0107 na miejscu;<\/li>\n<li>wprowadzi\u0107 obowi\u0105zek ograniczenia liczebno\u015bci populacji dzik\u00f3w<br \/>\nw obszarach park\u00f3w narodowych w celu dostosowania jej do poziomu wyst\u0119puj\u0105cego w s\u0105siaduj\u0105cych obwodach \u0142owieckich<\/li>\n<li>rozwa\u017cy\u0107 wprowadzenie regulacji liczebno\u015bci wilk\u00f3w, oraz krukowatych jako potencjalnych wektor\u00f3w rozprzestrzeniania si\u0119 ASF w terenach zapowietrzonych i zagro\u017conych tym wirusem;<\/li>\n<li>z tego samego powodu, eliminowa\u0107 zdzicza\u0142e i wa\u0142\u0119saj\u0105ce si\u0119 psy oraz miesza\u0144ce wilk\u00f3w z psami;<\/li>\n<li>Nasili\u0107 akcj\u0119 u\u015bwiadamiania spo\u0142ecze\u0144stwa i zdecydowanie odpiera\u0107 ataki anarchistycznych grup tzw. ekolog\u00f3w, jednocze\u015bnie wyja\u015bniaj\u0105c niezb\u0119dno\u015b\u0107 i cele stosowania modelu czynnej ochrony przyrody, w tym sterowania rozwojem populacji zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Cz. II. W kompetencjach Dyrektora Generalnego Las\u00f3w Pa\u0144stwowych:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><strong>W zakresie grodze\u0144 upraw i m\u0142odnik\u00f3w w PGL LP:<\/strong><\/li>\n<li>ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania grodze\u0144 wy\u0142\u0105cznie do powierzchni obsadzonych gatunkami wra\u017cliwymi (np. d\u0105b, jod\u0142a, daglezja, lipa, jawor, jesion, cis);<\/li>\n<li>dopu\u015bci\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 grodzenia powierzchni obsadzonych sosn\u0105 lub bukiem tylko w wyj\u0105tkowych sytuacjach, gdy inne metody ochrony lasu przed zwierzyn\u0105 s\u0105 nieskuteczne;<\/li>\n<li>podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 (w niekt\u00f3rych LKP) jednoczesnego rozgrodzenia wszystkich powierzchni (nie dotyczy gatunk\u00f3w wra\u017cliwych) oraz przeprowadzi\u0107 badanie presji jeleniowatych na rozgrodzone powierzchnie.<\/li>\n<li><strong>W zakresie dokarmiania zwierzyny:<\/strong><\/li>\n<li>w zamian dokarmiania zwierzyny nasili\u0107 zabiegi zwi\u0119kszaj\u0105ce ekologiczn\u0105 baz\u0119 pokarmow\u0105 i poprawiaj\u0105ce naturalne warunki bytowania zwierzyny;<\/li>\n<li>wprowadzi\u0107 dzia\u0142ania edukacyjne i propagandowe o zgubnych skutkach dokarmiania zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych w \u015brodowisku naturalnym oraz<br \/>\nw obszarach zurbanizowanych (dotyczy ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa, z my\u015bliwymi w\u0142\u0105cznie).<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Uzasadnienie do wniosk\u00f3w z seminarium<\/strong>\u00a0<b>:<\/b><\/p>\n<p><strong>Cz. I. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Ad. 1a)<\/strong> \u2013 \u0141owieckie Rejony Hodowlane (RH) podczas dwudziestoletniego istnienia zupe\u0142nie nie sprawdzi\u0142y si\u0119 w praktyce. Kierownicy RH nie posiadaj\u0105 prawnego umocowania. Aktualnie jednostki te s\u0105 wy\u0142\u0105cznie fikcyjnymi tworami, kt\u00f3re w \u017caden spos\u00f3b nie pomagaj\u0105<br \/>\nw zarz\u0105dzaniu populacjami. W przypadku pozostawienia \u0141RH, ich zasi\u0119g dostosowa\u0107 do granic obwod\u00f3w \u0142owieckich nadzorowanych i zarz\u0105dzanych przez jednego nadle\u015bniczego.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1b)<\/strong> \u2013 Umieszczaj\u0105c w planie urz\u0105dzenia lasu (PUL) dane planistyczne dotycz\u0105ce populacji zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych (m.in. docelowe zag\u0119szczenie), nadle\u015bniczy zostanie dodatkowo w\u0142\u0105czony w zarz\u0105dzanie \u015bwiatem zwierz\u0105t na nadzorowanym terenie.<br \/>\nMo\u017ce to nast\u0119powa\u0107 sukcesywnie w okresie 10-lecia, w miar\u0119 opracowywania plan\u00f3w PUL.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1c)<\/strong> \u2013 Wszystkie obecnie stosowane metody inwentaryzacji zwierzyny, kt\u00f3rych wyniki wykorzystywane s\u0105 do planowania \u0142owieckiego, obarczone s\u0105 bardzo du\u017cym b\u0142\u0119dem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich jest nieobiektywna i niedaj\u0105ca rzetelnych i wiarygodnych wynik\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1d)<\/strong> \u2013 Ustalanie wysoko\u015bci odstrza\u0142u zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych nale\u017cy oprze\u0107 na dotychczasowym pozyskaniu oraz ocenie skutk\u00f3w bytowania populacji tych zwierz\u0105t w \u015brodowisku. Jest to z powodzeniem stosowane w wielu krajach, np. w Niemczech i Stanach Zjednoczonych. Uwzgl\u0119dnianie trend\u00f3w szk\u00f3d w lesie i w uprawach rolnych pozwala na podejmowanie w\u0142a\u015bciwych, obiektywnych decyzji w stosunku do liczebno\u015bci zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych. Szczeg\u00f3\u0142owe dane z pozyskania zwierzyny, powierzchnie szk\u00f3d istotnych w drzewostanach s\u0105 corocznie wprowadzane do baz SILP a powierzchnie zredukowane uszkodzonych upraw rolnych zawarte s\u0105 w rocznych planach \u0142owieckich. Tym samym ich uzyskanie nie generuje \u017cadnych dodatkowych koszt\u00f3w i s\u0105 one dost\u0119pne dla ka\u017cdego obwodu \u0142owieckiego we wszystkich nadle\u015bnictwach w Polsce.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1e)<\/strong> \u2013 Aktualnie w wi\u0119kszo\u015bci park\u00f3w narodowych nie prowadzi si\u0119 regulacji liczebno\u015bci zwierz\u0105t \u0142ownych. Wyst\u0119puj\u0105ce tam ogromne ilo\u015bci osobnik\u00f3w niekt\u00f3rych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych wzbudzaj\u0105 niepok\u00f3j zarz\u0105dzaj\u0105cych ich zasobami w s\u0105siedztwie. Utrzymywanie wysokich stan\u00f3w jeleni na stosunkowo ma\u0142ej powierzchni nie jest uzasadnione, gdy\u017c \u00a0nie jest przedmiotem ochrony gatunkowej. Dla przyk\u0142adu w 2014 roku populacja jeleni na terenie S\u0142owi\u0144skiego Parku Narodowego wynosi\u0142a ponad 1500 osobnik\u00f3w przy braku jakiegokolwiek odstrza\u0142u redukcyjnego.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1f)<\/strong> \u2013 Wilk sta\u0142 si\u0119 powszechnie i licznie wyst\u0119puj\u0105cym gatunkiem w wi\u0119kszo\u015bci obszaru kraju. Na podstawie prognozy wzrostu populacji wilka w Polsce, opartej o liczebno\u015b\u0107<br \/>\n1050 osobnik\u00f3w (dane GDO\u015a z 2012) oraz 30% przyrost roczny populacji, mo\u017cna przyj\u0105\u0107, \u017ce \u00a0obecnie liczebno\u015b\u0107 gatunku wynosi oko\u0142o 3000 osobnik\u00f3w. Na terenie Pomorza \u015arodkowego (RDLP w Szczecinku) jego liczebno\u015b\u0107 szacowana jest na ponad 200 osobnik\u00f3w.. Zapotrzebowanie pokarmowe wilk\u00f3w z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 musi by\u0107 brane pod uwag\u0119 przy\u00a0 planowaniu odstrza\u0142u.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1g)<\/strong> \u2013 Osobniki 2-letnie: \u0142a\u0144ki i szpicaki jeleni oraz danieli,\u00a0 to grupa wiekowa, kt\u00f3ra jest w fazie wzrostowej, intensywnie \u017ceruje i tym samym czyni najdotkliwsze szkody w lesie i w polu. W zwi\u0105zku z tym wyst\u0119puje uzasadniona potrzeba intensyfikacji odstrza\u0142u w\u0142a\u015bnie osobnik\u00f3w z tej grupy. Pomocnym narz\u0119dziem jest r\u00f3wnie\u017c, wzorem innych kraj\u00f3w europejskich, wyd\u0142u\u017cenie okresu polowa\u0144 na te gatunki.<\/p>\n<p><strong>Ad. 3<\/strong> \u2013 Obowi\u0105zek ewidencji odstrzelonych dzik\u00f3w wed\u0142ug grup wiekowo-p\u0142ciowych pozwoli na ocen\u0119 struktury pozyskania. Z uwagi na fakt, \u017ce osobniki najm\u0142odsze (warchlaki i przelatki) s\u0105 najbardziej podatne na zaka\u017cenie wirusem ASF, pozyskanie ich powinno by\u0107 najwi\u0119ksze. Wiedza o strukturze odstrza\u0142u jest niezb\u0119dna do okre\u015blenia przyrostu zrealizowanego, kt\u00f3ry ma wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 planowanego odstrza\u0142u, kt\u00f3ry z kolei przek\u0142ada si\u0119 tak\u017ce na wysoko\u015b\u0107 szk\u00f3d w uprawach i p\u0142odach rolnych.<\/p>\n<p><strong>Ad. 4a)<\/strong> Wg ekspert\u00f3w Europejskiego Urz\u0119du ds. Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci (EFSA) najwa\u017cniejszymi czynnikami ryzyka w zakresie wprowadzenia i rozprzestrzenienia wirusa ASF s\u0105: transporty dzik\u00f3w i \u015bwi\u0144, mi\u0119so i jego przetwory, \u015brodki transportu oraz ludzie maj\u0105cy bezpo\u015bredni kontakt ze zwierz\u0119tami. My\u015bliwi stanowi\u0105 niezwykle wa\u017cne potencjalne ogniwo<br \/>\nw rozwlekaniu choroby. U\u015bmiercanie na miejscu od\u0142owu jest kontrowersyjne i wymaga opracowania jego sposob\u00f3w. Jednak jeszcze bardziej kontrowersyjna jest eksterminacja populacji dzik\u00f3w, w tym prowadz\u0105cych loch, oraz wybijanie ca\u0142ych stad \u015bwi\u0144 w hodowlach zamkni\u0119tych w rejonach wyst\u0119powania pomoru.<\/p>\n<p><strong>Ad. 4b)<\/strong> \u2013 W zwi\u0105zku z zagro\u017ceniem ASF, w dobie ograniczania liczebno\u015bci dzika w ca\u0142ym kraju, brak regulacji liczebno\u015bci dzik\u00f3w w parkach narodowych jest zaniechaniem dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych w tym zakresie. Obowi\u0105zkowo powinno si\u0119 na terenach park\u00f3w narodowych prowadzi\u0107 regulacj\u0119 liczebno\u015bci dzik\u00f3w, podobnie jak na terenach wszystkich obwod\u00f3w \u0142owieckich.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Cz. II.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ad. 1a)<\/strong> \u2013 Trudno jest zaakceptowa\u0107 tak ogromn\u0105 liczb\u0119 p\u0142ot\u00f3w stanowi\u0105cych barier\u0119<br \/>\nw naturalnych migracjach zwierz\u0105t dziko \u017cyj\u0105cych zar\u00f3wno w lasach jak i na polach. Jednak szczeg\u00f3lnie negatywnie oddzia\u0142ywaj\u0105 p\u0142oty w obszarach le\u015bnych, kt\u00f3rymi grodzi si\u0119 otwarte<br \/>\ni nas\u0142onecznione powierzchnie upraw oraz zwartych m\u0142odnik\u00f3w. Uprawy stanowi\u0105 miejsce \u017cerowania, natomiast m\u0142odniki doskona\u0142\u0105 ostoj\u0119 dzienn\u0105 oraz os\u0142on\u0119 podczas niekorzystnych warunk\u00f3w pogodowych.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1b)<\/strong> \u2013 Znane s\u0105 w praktyce przyk\u0142ady prowadzenia upraw oraz m\u0142odnik\u00f3w sosnowych<br \/>\ni bukowych bez ogrodze\u0144 w obszarach wyst\u0119powania jednych z najwi\u0119kszych zag\u0119szcze\u0144 jeleni w kraju. np. w Le\u015bnictwie Dyminek na terenie Nadle\u015bnictwa Szczecinek od 15 lat nie grodzi si\u0119 upraw i m\u0142odnik\u00f3w sosnowych. Dodatkowym utrudnieniem dla zdeterminowanych tam gospodarzy, jest fakt grodzenia wi\u0119kszo\u015bci odnowie\u0144 przez s\u0105siednie le\u015bnictwa. Pomimo tego i wysokich stan\u00f3w jeleni, szkody w uprawach i m\u0142odnikach nie przekraczaj\u0105 progu 15%.<\/p>\n<p><strong>Ad. 1c)<\/strong> \u2013 Jednoczesne rozgrodzenie najprawdopodobniej spowoduje rozproszenie<br \/>\ni ograniczenie szk\u00f3d poprzez zmniejszenie presji zwierzyny na jednostk\u0119 powierzchni. Podj\u0119cie decyzji o jednoczesnym rozgrodzeniu upraw i m\u0142odnik\u00f3w w granicach wybranych nadle\u015bnictw administruj\u0105cych lasami w le\u015bnych kompleksach promocyjnych, umo\u017cliwi por\u00f3wnanie obszar\u00f3w kilku niegrodzonych nadle\u015bnictw z podobnymi jednostkami, w kt\u00f3rych stosuje si\u0119 powszechnie p\u0142oty. Sugeruje si\u0119 rozwa\u017cenie uruchomienia projektu badawczego, w kt\u00f3rym zbadano by mo\u017cliwe do podj\u0119cia dzia\u0142ania ochronne poza grodzeniami i ich wp\u0142yw na ekosystemy le\u015bne oraz szkody w lesie i w polu, a tak\u017ce na rachunek ekonomiczny.<\/p>\n<p><strong>Ad. 2a)<\/strong> \u2013 Dost\u0119p do odpad\u00f3w paszowych oraz taniej karmy pochodzenia rolniczego jest powszechny. Dokarmianie stosowane jest nagminnie w wi\u0119kszo\u015bci obwod\u00f3w \u0142owieckich, pomimo bardzo \u0142agodnych zim. Cz\u0119sto dokarmia si\u0119 zwierz\u0119ta dziko \u017cyj\u0105ce tak\u017ce w okresie ca\u0142ego roku. Za zasadne uzna\u0107 mo\u017cna wy\u0142\u0105cznie dokarmianie ratunkowe w skrajnie trudnych warunkach pogodowych. W Niemczech zezwala si\u0119 na dokarmianie, kiedy pokrywa \u015bniegu wynosi co najmniej 30 cm lub gleba przemarz\u0142a na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 poni\u017cej 7 cm przy braku urodzaju buka lub d\u0119bu. Mo\u017cliwe i celowe wydaje si\u0119 n\u0119cenie w celu u\u0142atwienia i realizacji wysokich plan\u00f3w odstrza\u0142u zwierzyny. Dotychczas stosowane dokarmianie karm\u0105 pochodzenia rolniczego winno zosta\u0107 zast\u0105pione intensywnymi dzia\u0142aniami w celu poprawy naturalnych warunk\u00f3w bytowania zwierzyny.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wnioski\u00a0z seminarium \u201eZwierz\u0119ta dziko \u017cyj\u0105ce w \u015brodowisku ukszta\u0142towanym przez cz\u0142owieka\u201d, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w dniu 15 grudnia 2016 r. w Szczecinku. &nbsp; Wydarzenie zosta\u0142o zorganizowane z inicjatywy Stowarzyszenia na rzecz Wspierania Bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci Matecznik we wsp\u00f3\u0142pracy z Regionaln\u0105 Dyrekcj\u0105 Las\u00f3w Pa\u0144stwowych w Szczecinku. Celem seminarium by\u0142y: wymiana do\u015bwiadcze\u0144 przedstawionych w wyst\u0105pieniach praktyk\u00f3w oraz zdefiniowanie wniosk\u00f3w dotycz\u0105cych &#8230;<a href=\"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/2016\/12\/15\/wnioski-z-seminarium-zwierzeta-dziko-zyjace-w-srodowisku-uksztaltowanym-przez-czlowieka\/\" title=\"Read in detail: Wnioski z seminarium \u201eZwierz\u0119ta dziko \u017cyj\u0105ce w \u015brodowisku ukszta\u0142towanym przez cz\u0142owieka\u201d\" rel=\"bookmark\" class=\"read-more\">read in detail<i class=\"fa fa-long-arrow-right\"><\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-37","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nasze-projekty"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40,"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions\/40"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}