Data publikacji 13.08.2021<\/p>\n
Apel opublikowany 10.08.2021 na www.naukawpolsce.pap.pl<\/a><\/p>\n autorka Urszula Kaczorowska<\/p>\n W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych kto\u015b nawo\u0142uje do rozsypywania w dowolnym miejscu pestek po zjedzonych owocach. To bardzo niebezpieczne dla przyrody dzia\u0142anie. Niestety post rozprzestrzenia si\u0119 b\u0142yskawicznie.<\/em><\/strong><\/p>\n \u015aledz\u0119, z jakim zachwytem ludzie reaguj\u0105 na post, w kt\u00f3rym autor namawia do zbierania pestek po zjedzeniu owoc\u00f3w i rozsypywania ich w dowolnej przestrzeni „przy ka\u017cdym wyj\u015bciu na wsi lub jazdy samochodem”. Post doczeka\u0142 si\u0119 70 000 udost\u0119pnie\u0144 na portalu Facebook i w ka\u017cdym tygodniu przybywa mu oko\u0142o 2 000 kolejnych udost\u0119pniaj\u0105cych. Zapyta\u0142am prof. Bogdana Jaroszewicza z Bia\u0142owieskiej Stacji Geobotanicznej co my\u015bli o tej akcji.<\/em><\/p>\n \u201eJestem przera\u017cony, bo to jest prosta droga do inwazji biologicznej. W Ameryce P\u00f3\u0142nocnej s\u0105 znane przypadki zaniku rodzimych gatunk\u00f3w w wyniku hybrydyzacji z gatunkami obcymi. To s\u0105 dzia\u0142ania absolutnie nieodpowiedzialne” \u2013 powiedzia\u0142.<\/em><\/p>\n Nie zdajemy sobie sprawy, \u017ce nawet zwyk\u0142e „polskie jab\u0142ko” jest krzy\u017c\u00f3wk\u0105 kilku gatunk\u00f3w jab\u0142oni kaukaskich. Niekontrolowane rozsiewanie pestek mo\u017ce doprowadzi\u0107 do wkroczenia w polskie ekosystemy gatunk\u00f3w inwazyjnych, z kt\u00f3rymi nie damy sobie rady. Gatunek inwazyjny ma to do siebie, \u017ce nie tylko uniemo\u017cliwia rozw\u00f3j gatunk\u00f3w rodzimych, ale te\u017c wchodzi w nowe interakcje z innymi. Na przyk\u0142ad obce gatunki ro\u015blin potrafi\u0105 by\u0107 bardziej atrakcyjne dla zapylaczy, przez co zmniejszaj\u0105 szanse na owocowanie gatunk\u00f3w rodzimych. Mog\u0105 by\u0107 te\u017c mniej atrakcyjne dla ro\u015blino\u017cerc\u00f3w, co mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 im przetrwanie. To wszystko razem zmienia uk\u0142ad zale\u017cno\u015bci w przyrodzie. Ro\u015bliny walcz\u0105 o przestrze\u0144, a wi\u0119c je\u015bli inne gatunki nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y urosn\u0105\u0107 na obszarze, na kt\u00f3rym wyst\u0119powa\u0142y naturalnie, mog\u0105 te\u017c znikn\u0105\u0107 zwierz\u0119ta, dla kt\u00f3rych by\u0142y one po\u017cywieniem. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce s\u0105 gatunki inwazyjne, kt\u00f3re rozprzestrzenione na du\u017cych obszarach wyja\u0142awiaj\u0105 gleb\u0119 – a szybciej rosn\u0105c, potrzebuj\u0105 te\u017c wi\u0119cej wody. Przez to zwi\u0119kszaj\u0105 jej niedob\u00f3r w glebie, co w czasach suszy mo\u017ce mie\u0107 du\u017cy wp\u0142yw na jej zasoby.<\/em><\/p>\n Od wiek\u00f3w polany, miedze i opuszczone pola by\u0142y zarastane przez rodzime gatunki drzew i krzew\u00f3w. Przyroda nie znosi pustki i wszystkie \u201ewolne\u201d przestrzenie s\u0105 zarastane najpierw przez ro\u015bliny zielne, potem przez krzewy, a nast\u0119pnie przez drzewa. Takie miejsca porasta ro\u015blinno\u015b\u0107 zaro\u015blowa, w tym wiele gatunk\u00f3w wytwarzaj\u0105cych owoce \u2013 np. jarz\u0119bina, bzy, kalina koralowa, czere\u015bnia ptasia czy \u015bliwa tarnina. Pe\u0142ni\u0105 one wa\u017cne funkcje w ekosystemie, dostarczaj\u0105c pokarm owadom zapylaj\u0105cym i ro\u015blino\u017cercom, a tak\u017ce zapewniaj\u0105c schronienie dla wielu innych zwierz\u0105t.<\/em><\/p>\n \u201eUwa\u017cam \u017ce ten post jest bardzo szkodliwy, bo zach\u0119ca do wprowadzania gatunk\u00f3w obcych do \u015brodowiska na masow\u0105 skal\u0119. Je\u015bli b\u0119dziemy wyrzuca\u0107 pestki w 10 tys. miejsc w Polsce, to w niekt\u00f3rych mo\u017ce trafi\u0107 na tzw. okno warunk\u00f3w \u015brodowiskowych, czyli na dobre warunki, i z sukcesem zacz\u0105\u0107 si\u0119 u nas rozprzestrzenia\u0107\u201d \u2013 powiedzia\u0142 dr Marcin Dyderski z Instytutu Dendrologii Polskiej Akademii Nauk, zajmuj\u0105cy si\u0119 gatunkami inwazyjnymi drzew.<\/em><\/p>\n Zerknijcie do czerwcowego raportu IPCC i IPBES. Dwie instytucje zrzeszaj\u0105ce naukowc\u00f3w od klimatu i bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci zebra\u0142y w jednym miejscu w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105ce metod walki ze zmianami klimatu, kt\u00f3re to metody jednocze\u015bnie mog\u0105 szkodzi\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej. To naprawd\u0119 nie jest wszystko jedno, jakie drzewo posadzimy na danym terenie, bo ka\u017cde z nich tworzy inne warunki \u015brodowiskowe pod swoimi koronami. T\u0119gie g\u0142owy zastanawiaj\u0105 si\u0119, jak po\u0142\u0105czy\u0107 rekonstrukcj\u0119 lokalnych ekosystem\u00f3w z prognozami dotycz\u0105cymi zmian klimatycznych. Ju\u017c wiemy, jakie gatunki nie poradz\u0105 sobie z ociepleniem klimatu w najbli\u017cszych dekadach, a jakie daj\u0105 obiecuj\u0105c\u0105 prognoz\u0119. Jeste\u015bmy na takim etapie tworzenia modeli naukowych, gdzie interdyscyplinarno\u015b\u0107 odgrywa niezwykle wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Okre\u015blone gatunki drzew i krzew\u00f3w przyci\u0105gaj\u0105 konkretne owady, ptaki i ssaki, a tak\u017ce grzyby, w tym patogeniczne. Planowanie sadzenia nowych gatunk\u00f3w albo rekonstrukcja lokalnych ekosystem\u00f3w to praca wymagaj\u0105ca aptekarskiej dok\u0142adno\u015bci i du\u017cej wiedzy, zar\u00f3wno o przesz\u0142o\u015bci, jak i przysz\u0142o\u015bci szaty ro\u015blinnej na danym terenie.<\/em><\/p>\n By\u0107 mo\u017ce jako spo\u0142ecze\u0144stwo jeste\u015bmy zbyt obci\u0105\u017ceni apokaliptyczn\u0105 wizj\u0105 konsekwencji zmian klimatycznych, dlatego jest w nas wystarczaj\u0105co du\u017co odwagi, by na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 proponowa\u0107 nieprzemy\u015blane rozwi\u0105zania (jak to nawo\u0142ywanie do rozrzucania pestek) – bez sprawdzenia, jakie mog\u0105 mie\u0107 skutki. Nie t\u0119dy droga. Nie dajcie si\u0119 nabra\u0107 na proste has\u0142o \u201edrzewa uratuj\u0105 klimat\u201d. W dobie zmian klimatycznych nie ma prostych rozwi\u0105za\u0144. Co wi\u0119cej, proponowane rozwi\u0105zania b\u0119d\u0105 si\u0119 zmienia\u0142y w miar\u0119, jak b\u0119dziemy coraz lepiej rozpoznawa\u0107 reakcje drzew na zmiany klimatyczne. Musimy si\u0119 oswoi\u0107 z tym, \u017ce nie ma zerojedynkowych rozwi\u0105za\u0144. Korzystajcie z wiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142. Weryfikujcie, kto jest autorem post\u00f3w nawo\u0142uj\u0105cych do masowych dzia\u0142a\u0144. Media spo\u0142eczno\u015bciowe ju\u017c nieraz pomog\u0142y przeprowadzi\u0107 masowe dzia\u0142ania w s\u0142usznej sprawie. Tym razem to nie jest ten przypadek.<\/em><\/p>\n \u201eOdkr\u0119canie\u201d akcji, kt\u00f3ra ju\u017c si\u0119 spodoba\u0142a mn\u00f3stwu ludzi, jest bardzo trudne. Udost\u0119pnijcie ten artyku\u0142 w r\u00f3\u017cnych kana\u0142ach informacyjnych, mo\u017ce z Wasz\u0105 pomoc\u0105 uda si\u0119 dotrze\u0107 do du\u017cej cz\u0119\u015bci \u201ezachwyconych\u201d rozrzucaniem pestek gdzie popadnie.<\/strong><\/em><\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Data publikacji 13.08.2021 Szkodliwy post na Facebooku Apel opublikowany 10.08.2021 na www.naukawpolsce.pap.pl autorka Urszula Kaczorowska W mediach spo\u0142eczno\u015bciowych kto\u015b nawo\u0142uje do rozsypywania w dowolnym miejscu pestek po zjedzonych owocach. To bardzo niebezpieczne dla przyrody dzia\u0142anie. Niestety post rozprzestrzenia si\u0119 b\u0142yskawicznie. \u015aledz\u0119, z jakim zachwytem ludzie reaguj\u0105 na post, w kt\u00f3rym autor namawia do zbierania pestek …read in detail<\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-687","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=687"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":691,"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/687\/revisions\/691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stowarzyszenie-matecznik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}